دل نوشته ها...

اندرون از طعام خالی دار...
نویسنده : احسان آقایی - ساعت ۱٢:٤٢ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۱ امرداد ۱۳۸٩
 

اندرون از طعام خالی دار

تا در او نور معرفت بینی

رمضان زمانی برای تجلی و گسترش بعد و هاله ی معنوی انسانی است.

انقطاع از مراتب نازل مادی و اتصال به شعور برتر کیهانی و آگاهی الهی با تمرکز و اراده ی دستیابی به سطح بالاتر آگاهی هدف ماست.

پروردگارا! ما را وسیله ای برای گسترش آرامش و آگاهی برآمده از رضا، ایمان و یقین قرار بده.

از همیشه تا همیشه

 *********************

این دهان بستی دهانی باز شد

تاخورنده لقمه های راز شد

*****************


 
 
بیایید ایرانی صحبت کنیم!
نویسنده : احسان آقایی - ساعت ۱٠:٥٥ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٦ امرداد ۱۳۸٩
 

اخیراً دکتر احمدی نژاد در همایش ایرانیان خارج از کشور عنوان کرده اند: «بیایید ایرانی حرف بزنیم» وسپس جملاتی را بر زبان رانده اند که حتی در جمع های خصوصی نیز استفاده از آن ها موجب شرمساری و شماتت است.

در این موضوع که رییس جمهور به عنوان سمبل و نماد یک جامعه می بایست سنجیده، متفکرانه و در شأن فرهنگ کشور سخن براند به حکم بداهت سخنی نمی گویم.

اما آن چه به شدت تأثر برانگیز است ارتباط چنین سخنانی به ایرانیان آن هم در شرایطی است که خبرگزاری ها و شبکه های خبری به سرعت در حال مخابره برنامه به سراسر جهان هستند و حیرت انگیز تر تشویق حاضرین به هنگام استفاده از چنین جملاتی است که متأسفانه این حرکت از سوی دکتر حداد عادل که ریاست فرهنگستان زبان و ادب فارسی را برعهده دارند نیز به چشم آمد.

کلام و نحوه ی استفاده از آن بارها در آیات قرآن، روایات، احادیث، ادبیات فارسی و حتی باورهای عامیانه و فلکلور مورد اشاره قرار گرفته است که به تفکیک اشاره می شود:

الف: آیات و احادیث

در قرآن هنگامی که از خلقت انسان (که مهمترین بخش آفرینش است) سخن به میان می آید، در اهمیت بیان می گوید:

اَلرَّحْمنَُ عَلَّمَ الْقُرْآنََ خَلَقَ الاِْنْسانََ عَلَّمَهُ الْبَیانَ

خداوند رحمان ، قرآن را تعلیم داد، انسان را آفرید، و به او (بیان ) آموخت.

بدیهی است که اهمیت کلام در آن است که انـسـان بـا قـدرت بیان و به وسیله کلام، معلوماتى را که در باطن اندوخته، ظاهر مى سازد و نـهـفـتـه هـاى درونـى خـود را آشـکـار مـى کـنـد و آنـچـه را کـه خـود ادراک کـرده ، بـه دیـگـران مـنـتـقـل مـى سازد. همچنین خطاب به پیامبر عزیز (ص) نازل شده : 

قُلْ لِعِبادى یَقُولُوا الَّتى هِىَ اَحْسَنُ
به بندگانم بگو بهترین سخن را بگویند.

بدیهی است خوبی ها و بدی ها که دو وزنه ی اصلی رفتار به حساب می آیند توسط کلام منتقل می شوند. از امـام سـجـاد (ع) پرسیدند: سخن و سکوت کدامیک بر دیگرى برترى دارد؟ حضرت در پاسخ فرمود:
«بـراى هـر یـک از ایـن دو آفـت هـایـى اسـت، ولى اگـر از آفـت مـصـون و سـالم بـاشـنـد، کـلام افضل و برتر است ، زیرا خداوند هیچ یک از پیامبرانش را به سکوت مبعوث نکرده است، بلکه آنها مأموریت داشتند با مردم سخن بگویند و با بیان خود آنان را به صلاح و رستگارى دعوت کـنـنـد و نـیـز هیچ کس با سکوت مستحقّ بهشت و لایق ولایت الهى نمى شود و از عذاب دوزخ مصون نـمـى مـانـد، نـیـل بـه رحـمت الهى و نجات از عذاب او در پرتو سخن گفتن است. من هرگز ماه را نظیر آفتاب قرار نمى دهم ... .شما خود فضل سکوت را با کلام توصیف مى کنى، در حالى که هرگز فضل کلام را با سکوت نمى توان توصیف کرد. 

همچنین آمده است که از امام على (ع) پرسـیـدنـد، زیباترین مخلوقات خدا کدام است؟ فرمود: کلام. گفتند: زشت ترین آنها کدام است؟ باز هم فرمود: کلام، سپس فرمود:
بِالْکَلامِ ابْیَضَّتِ الْوُجُوهُ وَ بِالْکَلامِ اسْوَدَّتِ الْوُجُوهُ
چهره ها با سخن سفید مى شوند و با سخن سیاه مى گردند.
این کلام حضرت بیان گر تأثیرات متافیزیکی کلام در زندگی مادی و روحانی انسان است.

در نهج البلاغه ارزشمند نیز حضرت فرموده است:

فَکِّرْثُمَّ تَکَلَّمْ تَسْلَمْ مِنَ الزَّلَلِ 
بیندیش ، سپس سخن بگو تا از لغزش ها در امان باشى.


در سخنى دیگر اندیشه پیش از سخن را نشانه خردمندى و ناپخته سخن گفتن را علامت بى خردى دانسته اند:


لِسانُ الْعاقِلِ وَراءَ قَلْبِهِ وَ قَلْبُ الاَْحْمَقِ وَراءَ لِسانِهِ
زبان خردمند در آن سوى قلب او، و قلب ابله در آن سوى زبان اوست.

این بخش را علی رغم این که سخن بسیار دارد ولی با حدیثی از پیامبر گرامی اسلام به پیان می برم:

مَنْ لَمْ یَحْسُبْ کَلامَهُ مِنْ عَمَلِهِ کَثُرَتْ خَطایاهُ وَ حَضَرَ عَذابُهُ 
کـسـى کـه سـخـن خـود را جـزء اعمالش به حساب نیاورد (و بى پروا حرف بزند)، لغزشهایش بسیار و عذابش نزدیک شده است .

ب: ادبیات فارسی

ادب مرد به ز دولت اوست

این سخن را بارها و بارها شنیده ایم. حضور و نقش کلام در ادبیات فارسی بر کسی پوشیده نیست و اصولا این کلام فاخر است که ادبیات را بوجود می آورد. آن بخش از ادبیات که مملو از مطالبی پیرامون کلام است، ادبیات تعلیمی خوانده می شود که بوستان و گلستان سعدی بهترین نمونه ی آن محسوب می شوند.

زبان در دهان دانی ای مرد چیست/کلید در گنج صاحب هنر

چو در بسته باشد چه داند کسی/که گوهر فروش است یا پیله ور

**********************

در ابتدا که دست به نوشتن بردم فکر نمی کردم تا این مرحله بسط و گسترش پیدا کند. در این لحظه احساس خستگی می کنم و خبر درگذشت یکی از عزیزان نیز مرا محزون ساخته است. «کی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد». فعلا نمی توانم این مطلب را ادمه دهم و سعی می کنم بصورت مقاله ای مجزا بعدا روی وبلاگ قرار دهم.

به هر روی اگر جناب رییس جمهور همین حدیث حضرت امیر (ع) را به گوش می گرفتند، این همه شور و شرر برپا نمی شد.

عَوِّد لِسانَکَ حُسْنَ الْکَلامِ تَاءْمَنِ الْمَلامَ
زبانت را به زیباگویى عادت بده تا از سرزنش در امان بمانى


 
 
ثبت است بر جریده ی عالم دوام ما
نویسنده : احسان آقایی - ساعت ۸:٤٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٠ امرداد ۱۳۸٩
 

سال بد

سال باد

سال اشک

سال شک...

...سال پست

                سال درد

                               سال عزا...

محمد نوری هم رفت. نمی دانم چرا امسال پیوسته خبر مرگ هنرمندان به گوش می رسد. روز پنجشنبه خبر درگذشت بهمن محصص را شنیدیم و شنبه نیز رحلت محمد نوری. ساعت حدود یازده شب بود که تماسی تلفنی در جریان موضوع قرار گرفتم.

به رسم دیرینه و عادت مألوف ایرانیان که به هنگام درگذشت یاد عزیز از دست رفته می افتند، یاد اولین ملاقاتم با ایشان در دوران مدیریت بر هنرستان موسیقی افتادم و گفتگوی مفصلی که در باب آواز کلاسیک و تلفیق شعر و موسیقی انجام شد. نوری جزو هنرمندانی بود که تا آخرین لحظه ی زندگی در اوج به سر برد و در طول عمرش، هیچ گاه هنرمندانه زیستن را فراموش نکرد.

بر این باورم که حکمت بالغه ای در این اتفاقات وجود دارد و ما نیز باید در پذیرش و همسو با جهان هستی باشیم. به قول سهراب:

کار ما نیست شناسایی راز گل رخ

کار ما این است شاید

که در اندوه گل سرخ شناور باشیم

کلیشه ای است اگر بگویم محمد نوری زنده است، ولی واقعاً چنین است و تا جهان باقی است صدای او شنیده می شود.(به قول فروغ فرخزاد تنها صداست که می ماند)

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق

ثبت است بر جریده ی عالم دوام ما